Steelwratjes (fibromen)

Steelwratjes, in medische termen fibromen of acrochordonen genoemd, zijn kleine, goedaardige huiduitgroeisels die met een dun steeltje aan de huid vastzitten. Ze zijn huidkleurig tot lichtbruin, meestal zacht en variëren in grootte van een speldenkopje tot enkele millimeters. Steelwratjes komen vaak voor op plaatsen waar huid tegen huid of tegen kleding wrijft, zoals de hals, de oksels, de oogleden en de liezen. Ze zijn erg gewoon, komen vaker voor naarmate je ouder wordt en vormen geen gevaar voor de gezondheid. De meeste mensen laten ze gewoon zitten, maar wie er hinder van ondervindt of ze esthetisch storend vindt, kan ze eenvoudig laten verwijderen door een huisarts of dermatoloog.

Symptomen en herkenning

Een steelwratje herken je meestal meteen aan zijn typische vorm: een klein, zacht bolletje dat met een smal steeltje aan de huid hangt, alsof het los aan het lichaam bungelt. De meeste steelwratjes geven geen klachten en worden vaak toevallig ontdekt. Soms zorgt wrijving tegen kleding, sieraden of huidplooien voor irritatie of een lichte bloeding.

• Klein, zacht, huidkleurig tot lichtbruin bultje met een steeltje
• Grootte van enkele millimeters tot ongeveer een centimeter
• Meestal pijnloos, tenzij het steeltje verdraait of geïrriteerd raakt
• Vaak meerdere tegelijk op dezelfde plaats
• Voorkeursplaatsen: hals, oksels, oogleden, borstplooi, liezen en romp

Oorzaken en risicofactoren

De precieze oorzaak van steelwratjes is niet volledig gekend, maar ze ontstaan wanneer de huid op plaatsen met veel wrijving extra huidcellen aanmaakt. Erfelijke aanleg speelt een rol, fibromen komen vaak voor binnen families. Ze zijn niet besmettelijk en hebben niets te maken met een virus, in tegenstelling tot gewone wratten.

• Wrijving van huid tegen huid of tegen kleding (hals, oksels, liezen)
• Ouder worden: steelwratjes komen vaker voor op middelbare en oudere leeftijd
• Overgewicht of obesitas
• Zwangerschap (door hormonale schommelingen)
• Diabetes of een verstoorde suikerstofwisseling
• Familiale aanleg

Behandeling: wat doet de dermatoloog?

Er is geen medische noodzaak om steelwratjes te verwijderen, ze zijn goedaardig en vormen geen risico. Wie er toch vanaf wil omwille van irritatie, bloeden of esthetische redenen, kan bij de huisarts of dermatoloog terecht voor een snelle ingreep. De dermatoloog kiest de techniek op basis van de grootte en de locatie van het steelwratje.

• Wegknippen met een steriele chirurgische schaar (meest gebruikte methode)
• Curettage: wegschrapen van het steelwratje
• Cryotherapie: bevriezen met vloeibare stikstof, waarna het steelwratje na een tiental dagen vanzelf afvalt
• Elektrocoagulatie of chemisch dichtschroeien bij lichte nabloeding
• Verdoving is meestal niet nodig, eventueel een korte lokale verdoving bij grotere exemplaren

Wanneer naar de dermatoloog?

Voor de meeste steelwratjes is een bezoek aan de dermatoloog niet dringend nodig. Toch is het aan te raden om langs te gaan als een plekje er ongewoon uitziet of klachten geeft, zodat de dermatoloog met zekerheid kan uitsluiten dat het om iets anders dan een gewoon fibroom gaat.

• Het steelwratje verandert snel van vorm, grootte of kleur
• Het bloedt spontaan of doet pijnlijk aan zonder duidelijke oorzaak (bijvoorbeeld een verdraaid steeltje)
• Je twijfelt of het wel om een steelwratje gaat en niet om een moedervlek of ander huidletsel
• Je wil het laten verwijderen omwille van hinder of esthetische redenen
• Er komen plots veel nieuwe steelwratjes bij op korte tijd