Seborroïsch eczeem

Seborroïsch eczeem is een veelvoorkomende, chronische huidaandoening die zich uit als rode, licht schilferende plekken op plaatsen waar de huid van nature veel talg aanmaakt, vooral de hoofdhuid, het gezicht en de borst. De milde vorm op de hoofdhuid kennen de meesten als roos. De aandoening is niet besmettelijk en meestal niet gevaarlijk, maar kan wel hardnekkig zijn en periodes van opflakkering en rust afwisselen. Met de juiste verzorging en, indien nodig, medicatie is seborroïsch eczeem goed onder controle te houden.

Wat is seborroïsch eczeem en hoe herken je het?

Seborroïsch eczeem uit zich als rode tot roodgele plekken met een vettige, geelachtige schilfering. De aandoening treft vooral de zones waar de huid veel talg produceert en waar zich van nature meer huidgist bevindt. De plekken zitten meestal symmetrisch, dus links en rechts ongeveer op dezelfde plaats.

• Hoofdhuid: van lichte, losse schilfers (roos) tot dikkere, vastzittende, vettige schilfers met roodheid
• Gezicht: wenkbrauwen, neusvleugels en de plooien naast de neus (nasolabiale plooien)
• Oren: gehoorgang en achter de oren, soms met lichte irritatie
• Borstkas: vooral het midden van de borst bij mannen
• Huidplooien: oksels, liezen en onder de borsten
• Vaak lichte jeuk of een branderig gevoel, zelden hevige pijn

Oorzaken en uitlokkende factoren

De precieze oorzaak van seborroïsch eczeem is niet volledig gekend, maar dermatologen zien meestal een samenspel van enkele factoren. De aandoening ontstaat niet door een gebrek aan hygiëne en is niet besmettelijk.

• Overgevoeligheid voor Malassezia, een gist die van nature op ieders huid leeft
• Verhoogde talgproductie van de talgklieren
• Een licht verstoorde werking van het afweersysteem van de huid
• Stress, vermoeidheid of een verzwakte algemene weerstand
• Seizoensinvloeden zoals koud, droog weer of juist warmte en vochtigheid
• Bepaalde aandoeningen (zoals de ziekte van Parkinson) of medicatie kunnen het risico verhogen

Behandeling door de dermatoloog

Seborroïsch eczeem is niet definitief te genezen, omdat de onderliggende aanleg blijft bestaan, maar het is wel goed te controleren. De huisarts of dermatoloog bouwt de behandeling meestal op in stappen, afhankelijk van de ernst en de plaats van de plekken.

• Antischimmelshampoo of -crème (bijvoorbeeld op basis van ketoconazol) om de gist te onderdrukken
• Milde corticosteroïdencrème of -lotion gedurende een korte periode om een opflakkering snel te doen bedaren
• Ontschilferende (keratolytische) producten zoals salicylzuur om vastzittende schilfers los te weken
• Bij hardnekkige of uitgebreide vormen: fototherapie (UV-behandeling) of een orale antischimmelkuur
• Onderhoudsbehandeling met een medicinale shampoo om nieuwe opflakkeringen te beperken
• Milde, niet-irriterende verzorging als aanvulling op de medische behandeling

Wanneer naar de dermatoloog?

Voor lichte roos op de hoofdhuid volstaat vaak een antiroosshampoo uit de apotheek. Een afspraak bij de dermatoloog is aangewezen wanneer de klachten aanhouden of hinderlijker worden.

• De plekken reageren niet op enkele weken regelmatig gebruik van een medicinale shampoo of crème
• De roodheid, schilfering of jeuk breidt uit naar het gezicht, de oren of de romp
• De huid is erg ontstoken, nat of pijnlijk, of er komt vocht uit
• Je twijfelt of het wel degelijk om seborroïsch eczeem gaat en niet om een andere huidaandoening zoals psoriasis
• De aandoening keert steeds sneller of heviger terug ondanks verzorging