Schilfering van de huid

Wat is schilfering?

Schilfering betekent dat de bovenste huidlaag (stratum corneum) loslaat. Dit is een teken dat de huidbarrière verstoord is, door uitdroging, ontsteking, infectie of irritatie. Schilfering kan voorkomen op gezicht, hoofdhuid, lichaam, handen, voeten en oren.

Het is een veelvoorkomend symptoom en kan van mild cosmetisch probleem evolueren naar een huidziekte die behandeling vereist.

Meest voorkomende oorzaken van schilfering

1) Droge huid (xerosis cutis)

• Strakke, ruwe huid
• Fijne witte schilfers
• Jeuk, vooral na douchen

Zie ook: droge huid.

2) Eczeem

Ontsteking met roodheid, jeuk, barstjes en schilfering.

• Atopisch eczeem
• Contacteczeem (allergisch/irritatief)
• Seborroïsch eczeem (gezicht/hoofdhuid)

3) Psoriasis

Scherp begrensde, rood-zilveren plaques, vaak op ellebogen, knieën, hoofdhuid en onderrug.

Zie: psoriasis.

4) Roos (seborroïsch eczeem hoofdhuid)

Gele of witte schilfers met jeuk en soms roodheid langs haargrens. Zie: roos.

5) Schimmelinfecties

Ringvormige plekken, jeuk, schilfering op lichaam/voeten/liezen. Pityriasis versicolor geeft fijne schilfers + pigmentverschil.

Zie: schimmel huid.

6) Periorale dermatitis

Rode bultjes en fijne schilfering rond mond/ogen; vaak door overgebruik corticosteroïden of te actieve skincare.

7) Rosacea

Kan gepaard gaan met branderigheid, roodheid en subtiele schilfers. Zie: rosacea.

8) Medicatie-reacties

Retinoïden, AHA/BHA overgebruik, isotretinoïne, diuretica kunnen droogte en peeling geven.

9) Zonnebrand / UV-schade

Schilfering na verbranding of langdurige UV-blootstelling.

10) Systemische oorzaken

Zeldzaam: voedingstekorten (vitamine A/niacine), schildklierafwijkingen, oncologische therapie.

Wanneer naar de dermatoloog?

• Als schilfering weken aanhoudt
• Bij pijn, barstjes of nattende plekken
• Met jeuk, roodheid en zwelling
• Bij twijfels tussen eczeem, psoriasis en schimmel
• Als apotheekproducten onvoldoende helpen
• Als schilfering gepaard gaat met haartuitval (hoofdhuid-psoriasis / tinea)

Diagnose

• Klinisch onderzoek
• Huidinspectie met dermatoscoop
• Schimmelkweek of KOH-test bij tinea-verdacht
• Patch-test bij contacteczeem-verdacht

Behandeling: afhankelijk van oorzaak

Droge huid

• Dagelijks vettende moisturizer (ureum, ceramiden, glycerine)
• Kort douchen, lauw water
• Parfumvrije skincare

Eczeem

• Topische steroïden of calcineurineremmers
• Barrièreherstel
• Allergeen- of irritantvermijding

Psoriasis

• Vitamine D-analogen + corticosteroïden
• NB-UVB therapie
• Biologicals bij ernstige vormen

Seborroïsch eczeem / Roos

• Ketoconazol/zinkpyrithion shampoos
• Anti-inflammatoire crèmes bij gezichtsbetrokkenheid

Schimmelinfecties

• Topische antischimmels (miconazol/terbinafine)
• Orale therapie bij uitgebreide infectie

Retinoïden-irritatie

• Pauzeren → langzaam heropbouwen
• Hydrateren, barrier-support

Zelfzorg & dagelijkse tips

• Lauw douchen, max 5–7 min
• Geen agressieve scrubs of parfum
• Bouclé-washhandje vermijden (microtears)
• Dagelijks hydrateren
• SPF 30–50 bij gezichtsschilfering
• Gebruik ceramiden en niacinamide als basisroutine

Veelgestelde vragen

Gerelateerde onderwerpen

• Droge huid
• Psoriasis
• Eczeem
• Seborroïsch eczeem
• Schimmel huid