Overmatig zweten (hyperhidrose)

Hyperhidrose is overmatig zweten dat verder gaat dan wat nodig is voor temperatuurregulatie. Het treft naar schatting 3% van de bevolking en heeft een enorme impact op het dagelijks leven, sociale contacten en zelfvertrouwen. Gelukkig bestaan er effectieve behandelingen.

Primaire vs. secundaire hyperhidrose

• Primaire (focale) hyperhidrose — overmatig zweten op specifieke plaatsen (oksels, handpalmen, voetzolen, gezicht) zonder onderliggende oorzaak. Begint meestal voor het 25e levensjaar, is symmetrisch en stopt tijdens de slaap. Vaak familiaal.
• Secundaire hyperhidrose — overmatig zweten over het hele lichaam als gevolg van een onderliggende aandoening (schildklierproblemen, menopauze, diabetes, medicatie, infectie). Kan ook 's nachts optreden.

Behandelopties

Stap 1: Antitranspiranten

Aluminiumchloride-oplossingen (15-25%) zijn de eerste stap. Aanbrengen op droge huid vóór het slapengaan, afwassen 's morgens. Aanvankelijk dagelijks, dan afbouwen naar 1-2x per week. Kan irritatie geven — start om de nacht.

Stap 2: Iontophorese

Effectief voor hand- en voetzweten. De handen of voeten worden in water geplaatst waardoor een lichte elektrische stroom loopt. Blokkeert tijdelijk de zweetklieren. Sessies van 20-30 minuten, 3-4x per week, daarna onderhoud 1x per week. Kan thuis met een eigen apparaat.

Stap 3: Botox-injecties

Botulinetoxine blokkeert de zenuwprikkel naar de zweetklier. Zeer effectief voor oksel-hyperhidrose (80-90% reductie). Het effect houdt 4-9 maanden aan. De injecties zijn enigszins pijnlijk (verdovende crème helpt) maar de resultaten zijn indrukwekkend.

Terugbetaling: bij bewezen primaire okselhyperhidrose wordt botox gedeeltelijk terugbetaald door het RIZIV (onder voorwaarden: falen van topische behandeling, jodium-zetmeeltest, behandeling door dermatoloog).

Stap 4: Medicatie

Orale anticholinergica (oxybutynine, glycopyrronium) verminderen zweten over het hele lichaam. Bijwerkingen: droge mond, wazig zien, obstipatie. Wordt met voorzichtigheid voorgeschreven.

Stap 5: Andere opties

• MiraDry — micro-golven die zweetklieren permanent vernietigen. Enkel voor oksels. Meestal 1-2 sessies nodig. Niet terugbetaald.
• Chirurgie (endoscopische thoracale sympathectomie) — als laatste optie bij handpalm-hyperhidrose. Risico op compensatoir zweten elders.

Impact op het dagelijks leven

Hyperhidrose is meer dan een cosmetisch probleem. Patiënten vermijden handenschudden, dragen enkel donkere kleding, wisselen meerdere keren per dag van kledij en ervaren schaamte en sociale angst. Uit onderzoek blijkt dat de impact op levenskwaliteit vergelijkbaar is met die van psoriasis of ernstig eczeem. Schroom niet om hulp te zoeken.

Wanneer naar de dermatoloog?

• Reguliere antitranspiranten werken niet
• Het zweten beïnvloedt uw werk, sociale leven of welzijn
• U zweet ook 's nachts (kan wijzen op een onderliggende aandoening)
• Het zweten is plots begonnen of verergerd
• U wilt botox of iontophorese bespreken

Gerelateerd: Botox vs fillers · Voetschimmel