Verschil tussen eczeem en psoriasis
Eczeem en psoriasis lijken op het eerste gezicht sterk op elkaar: beide veroorzaken rode, schilferige en jeukende huid. Toch zijn het fundamenteel verschillende aandoeningen met een andere oorzaak, ander verloop en andere behandeling. Een correcte diagnose door de dermatoloog is essentieel.
Vergelijking in één oogopslag
| Eczeem (atopische dermatitis) | Psoriasis | |
|---|---|---|
| Oorzaak | Huidbarrièrestoornis + overactief immuunsysteem | Auto-immuun: te snelle celdeling van de huid |
| Leeftijd van ontstaan | Meestal zuigelingen/kinderen (60% voor 1 jaar) | Meestal 15-35 jaar of 50-60 jaar |
| Uiterlijk | Rode, nattende, korstige plekken; later droog en verdikt | Scherp begrensde, rode plaques met zilverwitte schilfers |
| Locatie | Elleboogplooien, knieholtes, gezicht, handen | Ellebogen, knieën, hoofdhuid, onderrug, nagels |
| Jeuk | Intens, vaak het hoofdsymptoom | Variabel, soms minimaal |
| Schilfers | Fijn, soms korstig | Dik, zilverachtig, gelaagd |
| Nagels | Zelden aangetast | Vaak: putjes, verkleuring, loslating |
| Gewrichten | Niet aangetast | Psoriasis-artritis mogelijk (±30%) |
| Verloop | Verbetert vaak met leeftijd | Chronisch, wisselend, levenslang |
Hoe herken je eczeem?
Eczeem (atopische dermatitis) is een chronische huidontsteking waarbij de huidbarrière verstoord is. Typische kenmerken:
- Begint vaak in de kindertijd — bij baby's vooral in het gezicht, bij oudere kinderen in de plooien
- Intense jeuk die het hoofdsymptoom is (de "jeuk die uitslaat")
- Huid is droog, ruw en voelt warm aan
- Verergert door triggers: huisstofmijt, wol, zweet, stress, droge lucht
- Vaak geassocieerd met hooikoorts en astma (atopische triade)
Hoe herken je psoriasis?
Psoriasis is een auto-immuunziekte waarbij huidcellen zich 10x sneller dan normaal vernieuwen. Typische kenmerken:
- Scherp begrensde, rode plaques met dikke, zilverwitte schilfers
- Voorkeurslocaties: ellebogen, knieën, hoofdhuid, onderrug
- Nagels kunnen aangetast zijn: putjes, verkleuring, loslating
- Kan gepaard gaan met gewrichtsklachten (psoriasis-artritis)
- Uitgelokt door stress, infecties, medicatie of huidtrauma (Köbner-fenomeen)
Kan je beide hebben?
Ja, hoewel zeldzaam, is het mogelijk om zowel eczeem als psoriasis te hebben. Dit maakt de diagnose extra uitdagend en vereist een gespecialiseerde dermatoloog. Soms is een huidbiopsie nodig om het onderscheid te maken.
Behandeling: de verschillen
Eczeem richt zich op het herstellen van de huidbarrière en het dempen van ontsteking: intensief hydrateren (emolliënten), lokale corticosteroïden, calcineurineremmers (tacrolimus, pimecrolimus), en bij ernstige gevallen dupilumab of andere biologicals.
Psoriasis richt zich op het remmen van de versnelde celdeling en het immuunsysteem: lokale behandelingen (corticosteroïden, vitamine D-analogen), fototherapie, methotrexaat, en bij matige tot ernstige psoriasis biologicals (anti-TNF, anti-IL-17, anti-IL-23).
Wanneer naar de dermatoloog?
- U twijfelt of het eczeem of psoriasis is
- Uw klachten reageren niet op basisbehandeling (hydratatie + vrij verkrijgbare crèmes)
- U heeft nagelafwijkingen of gewrichtsklachten
- De aandoening heeft een grote impact op uw dagelijks leven
Gerelateerd: Eczeem · Psoriasis · Fototherapie
Een dermatoloog stelt de juiste diagnose en start de gepaste behandeling.
Vind een dermatoloog