Huidkankerscreening bij de dermatoloog

Huidkanker is de meest voorkomende kanker in België. Het goede nieuws: bij vroege opsporing is huidkanker uitstekend behandelbaar. Een regelmatige screening bij de dermatoloog kan levensreddend zijn. Hieronder leest u alles over het hoe, wanneer en waarom.

Waarom screenen?

Huidkanker ontwikkelt zich geleidelijk en is in een vroeg stadium vaak pijnloos. U ziet het niet altijd zelf. Een dermatoloog beschikt over een dermatoscoop die structuren zichtbaar maakt die met het blote oog onzichtbaar zijn. Hierdoor worden verdachte letsels eerder opgespoord.

• Melanoom — het gevaarlijkst, maar bij vroege diagnose meer dan 95% overleving
• Basaalcelcarcinoom — meest voorkomend, groeit traag, zelden uitzaaiingen maar kan lokaal destructief zijn
• Plaveiselcelcarcinoom — kan uitzaaien als het niet tijdig behandeld wordt
• Actinische keratose — voorstadium van plaveiselcelcarcinoom, behandelbaar

Hoe verloopt een screening?

Een huidkankerscreening bij de dermatoloog verloopt als volgt:

• Anamnese — de arts vraagt naar uw risicofactoren (zongedrag, familiale voorgeschiedenis, eerdere huidkanker)
• Volledig huidonderzoek — u kleedt zich uit tot ondergoed. De dermatoloog bekijkt systematisch uw volledige huid, inclusief hoofdhuid, tussen de tenen en op de rug
• Dermatoscopie — verdachte vlekken worden vergroot bekeken met een gespecialiseerd verlicht vergrootglas
• Digitale opvolging — bij twijfel worden foto's genomen voor vergelijking na 3 maanden
• Biopsie indien nodig — een verdacht letsel wordt chirurgisch verwijderd en naar het labo gestuurd

De screening duurt gemiddeld 15-20 minuten.

Voor wie is screening aanbevolen?

Jaarlijkse screening

• Meer dan 50 moedervlekken
• Atypische moedervlekken (dysplastisch naevus-syndroom)
• Eerder melanoom of andere huidkanker
• Familielid (eerste graad) met melanoom
• Immuunsuppressie (transplantatiepatiënten, langdurige immunosuppressiva)

Om de 2-3 jaar

• Lichte huid (Fitzpatrick type I-II) met veel zonblootstelling
• Geschiedenis van ernstige zonnebrandwonden, vooral als kind
• Vroeger zonnebank-gebruik
• Buitenberoep (bouw, landbouw, sport)

Zelfcontrole voor iedereen

Controleer maandelijks uw eigen huid. Gebruik een spiegel voor moeilijk zichtbare zones of vraag uw partner. Let op de ABCDE-regel en het "lelijk eendje"-principe.

Hoeveel kost een screening?

Een huidkankerscreening is een gewone dermatologische consultatie en valt onder de standaardtarieven:

• Geconventioneerde dermatoloog: u betaalt ±€12 remgeld
• Niet-geconventioneerde dermatoloog: variabel, informeer vooraf
• Een eventuele biopsie wordt apart aangerekend maar is eveneens (gedeeltelijk) terugbetaald

Euromelanoma: gratis screening

Elk jaar in mei organiseert Euromelanoma een gratis huidkankerscreeningsactie in België. Honderden dermatologen bieden dan gratis consultaties aan. Houd de website van Euromelanoma in de gaten voor inschrijving (plaatsen zijn beperkt).

Voorbereiding op uw screening

• Verwijder nagellak van handen en voeten (melanoom kan ook onder nagels voorkomen)
• Draag makkelijk uit te kleden kleding
• Noteer vooraf welke vlekken u zorgen baren
• Meld eerdere huidkanker in de familie