Littekencorrectie

Littekens ontstaan wanneer de huid herstelt na beschadiging — door acne, chirurgie, brandwonden, verwondingen of huidaandoeningen. De manier waarop het lichaam herstelt verschilt per persoon: sommige littekens vervagen goed, andere blijven zichtbaar als ingezonken, verheven of verkleurde zones.

Een dermatoloog beschikt over diverse technieken om littekens significant te verbeteren. Volledig onzichtbaar maken is zelden mogelijk, maar de textuur, kleur en vorm kunnen aanzienlijk verbeteren. De keuze van behandeling hangt af van het type litteken, de locatie, het huidtype en de leeftijd van het litteken.

Types littekens

• Atrofische littekens – ingezonken littekens door weefselverlies. Meest voorkomend bij acne. Subtypes: icepick (diep, smal), boxcar (brede inzinking met scherpe randen), rolling (golvende inzinking).
• Hypertrofische littekens – verheven, dik littekenweefsel dat binnen de grenzen van de oorspronkelijke wond blijft. Vaak rood of roze.
• Keloïden – overmatige littekenvorming die buiten de oorspronkelijke wond groeit. Genetische aanleg speelt een grote rol. Komen vaker voor bij donkere huidtypes.
• Post-inflammatoire hyperpigmentatie (PIH) – donkere vlekken na ontsteking. Strikt genomen geen litteken maar een kleurverandering.
• Chirurgische littekens – lineaire littekens na operaties of trauma.

Behandelopties

Laserbehandeling

• Fractionele CO2-laser – gouden standaard voor atrofische acne-littekens. Stimuleert collageenhermodellering in de diepere huid. Meerdere sessies nodig, hersteltijd 5–7 dagen per sessie.
• Fractionele erbium-laser – minder downtime dan CO2, geschikt voor mildere littekens.
• Vasculaire laser (PDL) – voor rode, jonge littekens en hypertrofische littekens. Vermindert roodheid en dikte.

Microneedling

• Fijne naaldjes creëren gecontroleerde micro-wondjes die collageenproductie stimuleren
• Effectief bij rolling en boxcar littekens
• Minder downtime dan laser, geschikt voor alle huidtypes
• 3–6 sessies met 4–6 weken tussentijd

Chemische peelings

• TCA-peeling (15–35%) voor oppervlakkige littekens en PIH
• TCA CROSS-techniek: gerichte toepassing van hoge concentratie TCA in icepick-littekens
• Salicylzuur en glycolzuur peelings voor textuurverbetering

Subcisie

• Een naald wordt onder het litteken ingebracht om vergroeiingen los te maken
• Zeer effectief bij rolling littekens
• Vaak gecombineerd met microneedling of filler

Fillers

• Hyaluronzuur of collageen wordt geïnjecteerd onder ingezonken littekens
• Direct resultaat, maar tijdelijk (6–18 maanden)
• Ideaal als aanvulling op andere behandelingen

Behandeling van keloïden en hypertrofische littekens

• Corticosteroïd-injecties (triamcinolon) – verminderen dikte en jeuk. Meerdere sessies.
• Siliconenpleisters of -gel – preventief en therapeutisch. Dagelijks dragen gedurende 3–6 maanden.
• Cryotherapie – bevriezing met vloeibaar stikstof, vaak in combinatie met injecties.
• Vasculaire laser – voor roodheid en volumereductie.
• Chirurgische excisie – bij grote keloïden, altijd in combinatie met nabehandeling om recidief te voorkomen.

Verwachtingen

Littekencorrectie is een geleidelijk proces. Verbetering van 50–80% is realistisch bij de meeste technieken, maar vereist geduld en vaak meerdere sessies. Combinatie van technieken geeft doorgaans het beste resultaat. Nieuwe collageen­vorming gaat door tot 6 maanden na de laatste behandeling.

Wanneer naar de dermatoloog?

• Bij acne-littekens die u cosmetisch storen
• Bij keloïden of hypertrofische littekens die groeien, jeuken of pijnlijk zijn
• Bij recente littekens die u preventief wilt behandelen
• Bij donkere vlekken na acne of huidontsteking
• Voor advies over de meest geschikte combinatiebehandeling