Antischimmelbehandeling

Schimmelinfecties van de huid, nagels en haren (dermatomycosen) behoren tot de meest voorkomende huidaandoeningen. Ze worden veroorzaakt door dermatofyten, gisten (Candida) of schimmels (Malassezia). Hoewel ze zelden gevaarlijk zijn, kunnen ze hardnekkig zijn en zonder correcte behandeling chronisch worden.

Een dermatoloog stelt eerst een correcte diagnose — via klinisch onderzoek, KOH-preparaat of schimmelkweek — voordat de behandeling wordt gestart. Dit is essentieel omdat veel huidaandoeningen op schimmel lijken maar een andere oorzaak hebben.

Types schimmelinfecties

• Tinea corporis – ringvormige, schilferende vlekken op het lichaam (ringworm)
• Tinea pedis – voetschimmel, vooral tussen de tenen
• Tinea cruris – liesschimmel, jeuken in de liesplooi
• Tinea capitis – hoofdschimmel, vooral bij kinderen. Kan haarverlies veroorzaken
• Onychomycose – nagelschimmel. Verdikte, verkleurde, brokkelige nagels
• Pityriasis versicolor – lichte of donkere vlekken op borst en rug door Malassezia-gist
• Candidiasis – gistinfectie in huidplooien, mond of genitale zone

Lokale behandeling

Eerste keus bij oppervlakkige huidschimmel:

• Terbinafine crème – breed werkend, 1–2 weken aanbrengen. Zeer effectief tegen dermatofyten.
• Azolen (miconazol, clotrimazol, ketoconazol) – crème, lotion of shampoo. Werken tegen dermatofyten én gisten.
• Ciclopirox – nagellak bij milde nagelschimmel (beperkte effectiviteit).
• Selenium sulfide / ketoconazol shampoo – bij pityriasis versicolor.

Orale behandeling

Noodzakelijk bij uitgebreide, diepe of therapieresistente infecties:

• Terbinafine tabletten – gouden standaard bij nagelschimmel en tinea capitis. Kuur: 6 weken (vingernagels) tot 12 weken (teennagels).
• Itraconazol – breed spectrum, ook werkzaam tegen gisten. Kan als pulskuur (1 week per maand).
• Fluconazol – vooral bij Candida-infecties. Wekelijks schema mogelijk bij nagelschimmel.

Bij orale therapie controleert de dermatoloog regelmatig de leverfunctie via bloedonderzoek.

Nagelschimmel: specifieke aanpak

Nagelschimmel is bijzonder hardnekkig. De nagel groeit langzaam (teennagel: 12–18 maanden voor volledige vernieuwing), dus het resultaat is pas laat zichtbaar. Behandelopties:

• Orale terbinafine of itraconazol (meest effectief, 70–80% genezing)
• Medicinale nagellak (amorolfine, ciclopirox) bij milde gevallen
• Lasertherapie als aanvulling (wisselende resultaten)
• Mechanische reductie (vijlen/frezen) van verdikte nagels

Preventie van herinfectie

• Behandel alle aangetaste zones tegelijk (voeten én nagels)
• Behandel huisgenoten indien nodig
• Desinfecteer schoenen met antischimmelspray
• Draag slippers in openbare douches
• Houd de huid droog, vooral in huidplooien
• Voltooi de volledige behandelkuur, ook als klachten al verbeteren

Wanneer naar de dermatoloog?

• Als schimmelklachten niet verbeteren na 2–4 weken zelfzorg
• Bij vermoeden van nagelschimmel (orale therapie is vaak nodig)
• Bij uitgebreide of steeds terugkerende infecties
• Bij schimmelinfectie op de hoofdhuid of in het gezicht
• Bij diabetes of immuunsuppressie